راه چاره های نوین برای درمان بی دندانی کامل؛ آیا دوران دندان مصنوعی متحرک به سرانجام رسیده است؟ - مجله زعفران

تا همین چند سال پیش، دندان مصنوعی متحرک تقریباً تنها گزینه در دسترس برای این افراد بود. اما پیشرفت های چشمگیر در حوزه ایمپلنت های دندانی باعث شده است امروزه بیماران بتوانند از روش هایی بهره ببرند که از نظر زیبایی، عملکرد و راحتی فاصله بسیار زیادی با پروتزهای متحرک قدیمی دارند.

در حال حاضر، درمان هایی مانند، روش ایمپلنت all on 4 و ایمپلنت all on 6 به عنوان مؤثرترین راه حلهای جایگزینی کامل دندان ها شناخته می شوند. این روش ها نه تنها ظاهر لبخند را بازمی گردانند، بلکه امکان جویدن، صحبت کردن و زندگی روزمره را تا حد زیادی به شرایط طبیعی نزدیک می نمایند.

بی دندانی کامل؛ مسئله ای که فقط ظاهر چهره را تغییر نمی دهد

بسیاری از افراد زمانی به فکر درمان می افتند که متوجه تغییر ظاهر صورت خود می شوند. با این حال، متخصصان سلامت دهان و دندان معتقدند مهم ترین پیامد بی دندانی کامل، تأثیر آن بر سلامت عمومی بدن است.

هنگامی که دندان ها از دست می روند، استخوان فک دیگر تحریک طبیعی ناشی از ریشه دندان را دریافت نمی کند. این مسئله به مرور زمان باعث تحلیل استخوان می گردد. کاهش حجم استخوان فک می تواند فرم صورت را تغییر دهد، ارتفاع فک را کاهش دهد و ظاهر فرد را مسن تر نشان دهد، اینجا ایمپلنت کامل فک راهیست کارامد.

از سوی دیگر، بسیاری از افراد بی دندان به علت ناتوانی در جویدن مناسب، مصرف مواد غذایی مفید مانند گوشت، میوه های سفت، سبزیجات خام و مغزها را کاهش می دهند. این موضوع در درازمدت می تواند سلامت عمومی بدن را تحت تأثیر قرار دهد.

بعلاوه تحقیقات نشان داده است که مسائل ناشی از بی دندانی کامل می تواند بر روابط اجتماعی و اعتمادبه نفس افراد نیز اثرگذار باشد. بسیاری از بیماران از خندیدن در جمع، عکس گرفتن یا حتی صحبت کردن در محیط های اجتماعی اجتناب می نمایند.

چرا بسیاری از بیماران از دندان مصنوعی متحرک ناراضی هستند؟

اگرچه دندان مصنوعی متحرک هنوز هم در بعضی موارد کاربرد دارد، اما تجربه بسیاری از بیماران نشان می دهد که این روش نمی تواند انتظارات آن ها را به طور کامل برآورده کند.

شایع ترین مسائل گزارش شده به وسیله استفاده نمایندگان از دندان مصنوعی متحرک عبارت اند از:

• لق شدن پروتز هنگام غذا خوردن
• دشواری در جویدن غذاهای سفت
• ایجاد زخم و التهاب در لثه
• احتیاج به استفاده از چسب های مخصوص
• جابه جایی پروتز هنگام صحبت یا خندیدن
• کاهش اعتمادبه نفس در محیط های اجتماعی

علاوه بر این، دندان مصنوعی متحرک تأثیری در جلوگیری از تحلیل استخوان فک ندارد و به همین علت بسیاری از بیماران پس از چند سال احتیاج به تعویض یا اصلاح پروتز پیدا می نمایند.

ایمپلنت تمام فک؛ بازگشت دندان های ثابت و طبیعی

یکی از مهم ترین پیشرفت های دندانپزشکی مدرن، توسعه درمان های مبتنی بر ایمپلنت برای بیماران بی دندان است.

در درمان کامل فک با ایمپلنت، تعدادی پایه تیتانیومی در داخل استخوان فک قرار داده می گردد. این پایه ها نقش ریشه دندان را ایفا می نمایند و پس از جوش خوردن با استخوان، پروتز ثابت روی آن ها نصب می گردد.

تفاوت اصلی این روش با دندان مصنوعی متحرک در ثابت بودن دندان هاست. بیمار دیگر احتیاجی به خارج کردن پروتز هنگام خواب ندارد و می تواند با اطمینان بیشتری غذا بخورد، صحبت کند و لبخند بزند.

از مهم ترین مزایای ایمپلنت کامل فک می توان به موارد زیر اشاره نمود:

• ظاهر بسیار طبیعی
• افزایش قدرت جویدن
• جلوگیری از تحلیل بیشتر استخوان
• راحتی بیشتر نسبت به پروتز متحرک
• افزایش اعتمادبه نفس
• ماندگاری طولانی مدت

به همین علت، بسیاری از متخصصان ایمپلنت امروزه این روش را به عنوان جایگزین اصلی دندان مصنوعی متحرک معرفی می نمایند.

آل آن فور؛ روشی که درمان بی دندانی را متحول کرد

یکی از مشهورترین روش های بازسازی کامل فک، تکنیک آل آن فور (All-on-4) است. این روش طی دو دهه گذشته توانسته زندگی میلیون ها بیمار را در سراسر دنیا تغییر دهد.

در آل آن فور، تنها چهار پایه ایمپلنت در نقاط استراتژیک فک قرار داده می گردد و یک پروتز کامل روی همین چهار پایه نصب می گردد.

طراحی خاص این روش باعث می گردد حتی بیمارانی که دچار تحلیل استخوان نسبتاً میانه هستند نیز در بسیاری از موارد بتوانند بدون احتیاج به جراحی های گسترده پیوند استخوان درمان شوند.

مزایای اصلی آل آن فور عبارت اند از:

• کاهش تعداد ایمپلنت های مورد احتیاج
• کوتاه تر شدن زمان جراحی
• کاهش هزینه درمان نسبت به بعضی روش ها
• امکان استفاده از استخوان موجود فک
• کاهش احتیاج به پیوند استخوان
• دستیابی به دندان های ثابت با تعداد ایمپلنت کمتر

همین ویژگی ها باعث شده است آل آن فور به یکی از محبوب ترین درمان های ایمپلنت کامل فک در دنیا تبدیل گردد.

آل آن سیکس؛ زمانی که استحکام بیشتر اهمیت دارد

اگرچه آل آن فور برای بسیاری از بیماران گزینه مناسبی است، اما در بعضی شرایط متخصص ممکن است روش آل آن سیکس را پیشنهاد دهد.

در این تکنیک، شش پایه ایمپلنت به جای چهار پایه در فک قرار می گیرد. افزایش تعداد پایه ها باعث توزیع بهتر نیروهای جویدن و افزایش پایداری پروتز می گردد.

این روش معمولاً برای افرادی مناسب تر است که:

• تراکم استخوان مناسبی دارند
• نیروی جویدن بالایی ایجاد می نمایند
• سابقه دندان قروچه دارند
• در پی حداکثر دوام و استحکام هستند

وجود دو پایه اضافی می تواند فشار واردشده به هر ایمپلنت را کاهش دهد و در بعضی شرایط نتایج طولانی مدت مطلوب تری ایجاد کند.

آل آن فور یا آل آن سیکس؛ کدام گزینه مناسب تر است؟

یکی از رایج ترین سؤالات بیماران این است که کدام روش بهتر است؟

پاسخ این سؤال به شرایط هر فرد بستگی دارد. عواملی مانند:

• مقدار استخوان فک
• کیفیت استخوان
• شرایط سلامت عمومی
• سن بیمار
• عادات جویدن
• بودجه درمان

در انتخاب روش درمان نقش دارند.

در بعضی بیماران آل آن فور برترین گزینه است و در بعضی دیگر آل آن سیکس می تواند ثبات و دوام بیشتری فراهم کند. به همین علت تصمیم نهایی باید پس از معاینه تخصصی، آنالیز تصاویر رادیولوژی سه بعدی و ارزیابی کامل شرایط دهان و فک گرفته گردد.

آیا سالمندان هم می توانند ایمپلنت کامل فک انجام دهند؟

یکی از باورهای اشتباه درباره ایمپلنت این است که افراد سالمند کاندید مناسبی برای این درمان نیستند.

متخصصان تأکید می نمایند که سن به تنهایی مانعی برای انجام ایمپلنت محسوب نمی گردد. بسیاری از افراد در دهه هفتم و هشتم زندگی خود با پیروزیت تحت درمان ایمپلنت کامل فک قرار گرفته اند.

آنچه اهمیت دارد شرایط سلامت عمومی بیمار، کنترل بیماری های زمینه ای و کیفیت استخوان فک است. در بسیاری از موارد حتی بیماران مسن نیز می توانند از مزایای ایمپلنت بهره مند شوند.

فناوری های نو چگونه پیروزیت درمان را افزایش داده اند؟

امروزه درمان های ایمپلنت با یاری فناوری های دیجیتال انجام می شوند. اسکن های سه بعدی، تصویربرداری CBCT، طراحی دیجیتال لبخند و جراحی راهنمایی شده باعث شده اند مقدار دقت درمان به شکل قابل توجهی افزایش یابد.

این فناوری ها به پزشک یاری می نمایند تا پیش از آغاز درمان، موقعیت دقیق ایمپلنت ها را مشخص کند و برترین طرح درمان را برای هر بیمار انتخاب نماید.

نتیجه این پیشرفت ها، کاهش عوارض، افزایش دقت و دستیابی به نتایج قابل پیش بینی تر است.

تأثیر درمان بر کیفیت زندگی بیماران

شاید مهم ترین مزیت ایمپلنت کامل فک، تأثیر آن بر کیفیت زندگی بیماران باشد.

افرادی که سال ها با مسائل دندان مصنوعی متحرک زندگی نموده اند، معمولاً پس از درمان از تغییرات قابل توجهی صحبت می نمایند. بسیاری از آن ها می توانند دوباره غذاهای مورد علاقه خود را مصرف نمایند، با اطمینان بیشتری در جمع حضور پیدا نمایند و بدون نگرانی لبخند بزنند.

همین تغییرات باعث شده است درمان های مبتنی بر ایمپلنت به یکی از پیروز ترین روش های بازسازی دهان و دندان در دندانپزشکی مدرن تبدیل شوند.

جمع بندی

بی دندانی کامل تنها یک مشکل ظاهری نیست؛ بلکه می تواند بر تغذیه، سلامت عمومی، اعتمادبه نفس و کیفیت زندگی افراد تأثیر بگذارد. اگرچه دندان مصنوعی متحرک سال ها راه حل اصلی درمان این مشکل بود، اما امروزه روش های مبتنی بر ایمپلنت گزینه ای بسیار پیشرفته تر و کارآمدتر محسوب می شوند.

ایمپلنت کامل فک، آل آن فور و آل آن سیکس از مهم ترین روش های نوین درمان بی دندانی کامل هستند که می توانند دندان هایی ثابت، زیبا و با عملکردی نزدیک به دندان طبیعی در اختیار بیماران قرار دهند. انتخاب برترین روش احتیاجمند آنالیز تخصصی شرایط هر فرد است، اما آنچه مسلم است این است که فناوری های نو، افق تازه ای برای درمان بی دندانی کامل گگردده اند و بسیاری از محدودیت های گذشته را از میان برده اند.